Ze kijkt me met haar grote ogen verbijsterd aan. Tenslotte zegt ze stotterend; ‘ja maar, je snapt het niet, na alles wat hij mij aangedaan heeft..!’ Woedend reageert ze op mijn woorden; grijpt haar tas, slaat de deur dicht en rent stampvoetend mijn praktijk uit. Pas later, veel later, komt ze naar me terug. Ze wil er meer over weten, over hoe ik dat bedoelde.

´Vergeven is de hoop op een beter verleden opgeven´ zei ik tegen haar. Waarschijnlijk had ik nog enige tijd met het uitspreken van deze woorden moeten wachten. Er was nog teveel verdriet, woede en gekwetstheid. Ze kon de woorden nog niet horen.

Pas een aantal weken later hebben we hier samen aan kunnen werken. Ze realiseerde zich hoezeer ze nog hoopte dat de dingen anders verlopen waren. Dat ze het verleden nog niet als verloren kon beschouwen. Niet na alles wat ze geprobeerd had om er toch nog iets van te maken. Het was valse hoop, dat realiseerde ze zich ook wel. Ik trachtte haar duidelijk te maken, dat het niet zozeer ging om het vergeven van hem, maar dat het ging over het opgeven van hoop en verwachtingen over het verleden. Het gaat over het accepteren dat dit het was.

Vergeven is zo moeilijk omdat je vaak nog vol woede en verdriet zit. Hoe kun je dat loslaten of je er niet aan hechten? Die woede kun en wil je vaak niet afsluiten. Simpelweg omdat het er nog is. Het zit nog letterlijk in je hoofd en in je lijf. Iets loslaten impliceert dat je er afstand van kunt doen. Dat je niet iedere keer weer hoeft te lijden aan de pijn van de herinnering. Dat je geen slaaf bent van de emotie. 

Ondanks dat er soms nog niets losgelaten of vergeven kan worden, kun je wel zoeken naar een modus hoe met een verleden om te gaan. Het integreren van verdriet in je persoonlijkheid zorgt ervoor dat er weer energie loskomt. Energie die je anders gebruikt zou moeten hebben om dat grote verdriet en die woede in te tomen. Als je verdriet niet integreert, of ontkent gaat het een eigen leven in jou leven leiden. Je kunt dan een verdrietige of boze uitstraling krijgen. Of ineens onbedaarlijk moeten huilen in een doodstille bioscoopzaal. Het verdriet woekert zich voort als het wordt ontkend. Uiteindelijk verandert de emotie in boosheid. Boosheid is in feite niets anders dan gestold verdriet.

Vergeven is dus de hoop op een beter verleden opgeven. Blijkbaar willen we dus dat het verleden anders is, dan dat het was. Het is een verzet om te accepteren dat het niet goed gegaan is. Dat het pijn deed en nog steeds doet. Het onder ogen zien van je eigen drama´s is een zwaar proces. We trachten ook niet voor niets hieraan te ontsnappen. Wat vaak gebeurt is dat mensen over hun verdriet heen proberen te stappen. Dit kun je doen door het simpelweg te negeren. Door je ogen ervoor te sluiten. We zijn daar heel bedreven in: we gaan teveel drinken, praten, eten, werken etc..

Een andere ontsnappingsmogelijkheid is de fantasie. Die zetten we vaak in om te bedenken hoe de dingen anders gegaan zouden kunnen zijn. Dit kunnen wraakfantasieën zijn maar ook dromen over een andere werkelijkheid. Over de dingen die jij of de ander anders gedaan zouden kunnen hebben. Veel mensen zijn jarenlang bezig met het herformuleren van hun verleden. Ze zijn druk doende met het ombouwen van jaren die ze als een mislukking beschouwen. Op die manier leef je het leven achterstevoren. Het vervelende hiervan is, dat het leven de eigenschap heeft om juist die dingen te gaan herhalen in de dag van vandaag. In feite herhaalt het verleden zich dan dus in het heden.

Vandaar het belang om het verleden een goede plek te kunnen geven. Om het af te kunnen sluiten. Je zult moeten rouwen. Dit rouwproces kun je zien als het leegdrinken van een hele zure beker wijn. Zorg ervoor dat je de hele beker leegdrinkt, want anders zal ook de nieuwe wijn zuur worden. Als je de beker helemaal leeggedronken hebt en alle bijbehorende emoties doorleefd hebt, kun je een nieuwe persoonlijke verhouding aangaan met het verleden. Denk niet dat het nooit meer verdriet of pijn zal doen. Maar het kan eventueel een bron van een nieuwe en rijpere ervaring worden. Je kunt uiteindelijk persoonlijk verder komen zelfs met de meest verschrikkelijke ervaringen.

Een goede methode om de hoop op een beter verleden op te geven is het symbolisch afsluiten van het verleden. Dit kun je bijvoorbeeld doen door iets wat die tijd typeerde uit je huis te halen, of iemand nog een brief te schrijven waarin je de laatste dingen die nog gezegd moeten worden opschrijft. Zonder dat je daar dan weer een brief op terug verwacht. Het accepteren dat dit het is en dat dit het was.. dat is de hoop op een beter verleden opgeven.

Irene Dorrestijn

Soms is een behandeling met EMDR een mogelijkheid om de ergste pijn een plek te geven, anders opgeslagen in je hoofd waardoor het minder pijn doet. En dan, na enige tijd, van daaruit verder gaan, met minder heftige belevingen van het verleden.... Viooltje - 20-10-2010 - 20:50

Het duurt een tijd voor er ruimte voor vergeven is. Het is inderdaad een opgeven van hoop op een beter verleden. Erkennen dat het zo heeft moeten gebeuren. Soms kan ik dat, en nu ik dit schrijf voel ik tranen dat het me ook zwaar valt om die hoop achter me te laten. Charel - 10-03-2010 - 23:30

Het lijkt zo makelijk maar het is zo moeilijk. Ik heb zelf zoveel vragen maar ben te vaak bedrogen door me vader dat ik hem toch niet meer vertrouw. En hoe kan je dan iets loslaten? Ik zit zelf nu in een dip omdat ik me verleden will achterlaten. Er is teveel gebeurd en niemand kan me helpen, maar ik mag me lot niet in eigen handen nemen. Dat is het lulligste van alles :( . Lakota - 15-01-2010 - 14:14

Waar moet ik beginnen? Alles in me verzet zich tegen vergeving. Ik word helemaal gestoord van de wraakfantasieen. Wil nog twintig keer zo veel ergere dingen terug doen. Wraaklust - 14-09-2009 - 22:41

Vergeven en Accepteren... Het is mogelijk, ook al heeft dit tijd nodig! Je moet het wel willen. Als je echt van de pijn af wilt zal Vergeven en Accepteren dé manier zijn om jeZelf te verlichten. Moppie - 27-06-2009 - 12:02

Het klinkt inderdaad allemaal heel makkelijk. Ik zei zelf: ik zit op 85% acceptatie, maar ik kwam hem dit weekend tegen samen met degene voor wie hij me verlaten heeft en ik heb voor het eerst in mijn leven iemand lichamelijk aangevallen. Ik schaam me diep en voel me verlaten, eenzaam, vernederd enz. Zit in dip en probeer dit te begrijpen. Saskia - 02-09-2008 - 10:42

Vergeven en accepteren is een proces. Is hoe jezelf ermee omgaat en op welke manier. Een boek schrijven was voor mij een manier om mijn echtgenoot te vergeven en het accepteren van het bestaan van zijn buitenechtelijk kind "Elisha, mijn stil verdriet". Ana-Ku Ngalimoen - 23-04-2008 - 15:39

Het klinkt zo makkelijk en ik weet wel, om verder te kunnen moet je zaken accepteren. Maar gevoelens als het niet begrijpen/verraden voelen/angst voor de toekomst maken mij depressief en ik vraag me af of ik hier nog wel uit kan komen. Maar goed ga je verhaal nog een aantal maal doorlezen.. Wie weet heb ik er wat aan. Gr Rene Rene - 09-07-2007 - 21:58

Heel helder, mooie titel ook, nog niet eerder gehoord. En Tilly: je kunt ook denken: de meeste mensen kunnen dit soort ervaringen vroeg of laat verwerken, dus waarom jij niet? Misschien kun je meer dan je denkt! Sterkte en groetjes. YogaHans - 11-09-2006 - 12:14

Ja in theorie mooi, maar in praktijk een open wonde. Je moet het zelf mee maken om te weten wat het is. Het laat je nooit meer los.. Tilly. - 31-08-2006 - 11:15