Geplaatst door: Welzijnspraktijk Zutphen, psychosociaal welzijnscoach te Zutphen.

Iets heeft mij behoorlijk bezig gehouden afgelopen week. Namelijk: hoe iemand vanuit zijn eigen perspectief (ver)oordeelt. Dat doen we allemaal, ik ook. Iedereen heeft zijn eigen referentiekader waaruit men bepaalde dingen ziet en beleefd. Dit kan een refenrentiekader zijn die positief beleefd is, bijvoorbeeld een liefdevolle opvoeding. Maar ook een negatief beleefde referentiekader, zoals bijvoorbeeld mishandeling. Vanuit een positieve invalshoek ziet alles er toch anders uit, dan vanuit de negatieve invalshoek. Hiermee zeg ik niet dat een negatief beleefde referentiekader ook altijd negatief is of voelt.

Okay, dit vereist uitleg. Als iemand bijvoorbeeld is mishandeld, is dit dus een negatief referentiekader. Van daaruit kan men op allerlei verschillende manieren gaan doen/handelen/voelen/denken. Het kan zijn dat diegene zijn eigen kinderen gaat mishandelen. Maar ook het tegenovergestelde kan gaan plaatsvinden, dat diegene niet eens een standje durft te geven, uit angst om het kind pijn te doen. Of een zeer beschermd kind kan zijn kinderen evenveel gaan beschermen tegen van alles en nog wat, maar tegelijk kan het ook juist heel vrij gaan opvoeden wegens de angst dat het kind niet tegen een stootje kan.

Iedereen acteert dus vanuit zijn eigen oogpunt, afhankelijk van zijn referentiekader. Er is geen goed en er is geen slecht. Hiermee zeg ik dus ook niet 'sla je kind maar, want ook jij bent mishandeld, dus het is ok'. Ik heb het puur over het perspectief en van daaruit oordelen. Mensen weten vaak niet van elkaar en vooraf vanuit welk perspectief iemand iets doet en tóch worden deze zelfde mensen continue be- maar ook veroordeeld. Best jammer, vind ik.

Mijn advies hierin: vráág naar de reden waarom iemand doet wat die doet, als je er een oordeel over hebt en deze ook (publiekelijk) uit. Dit houdt niet per definitie in dat diegene dan ook moet gaan vertellen hoe de vork in de steel zit, want dat zou weer een vorm van verantwoording zijn. Kijk naar jezelf en besef de reden waarom je oordeelt over de ander. Het zegt vaak meer over jezelf, dan over de ander. Er is het e.e.a. gebeurd, waardoor het me extra duidelijk wordt gemaakt dat iedereen zijn eigen perspectief heeft en van daaruit ervan overtuigd is dat die juist is.

Op zich klopt dit ook wel. Als ik naar mezelf kijk, heb ik in feite eveneens mijn overtuiging, gebaseerd op mijn perspectief. De pest is echter dat als dit perspectief geïntroduceerd wordt in iemand die altijd een geheel ander perspectief had, dit heel 'raar' kan zijn, zoniet anderen in het harnas kan werken. Lastig, want de hamvraag is in dat geval: welk perspectief is nu 'waarheid'?

Kijk, ik vind dat iemands waarheid altijd diegene zijn waarheid ook is. Terecht of onterecht. Wie bepaalt wat dé waarheid is? Wie bepaalt hoe het 'moet'? Maar logisch is echter wel (ook weer terecht of onterecht) als iemand altijd een andere overtuiging heeft gehad vanuit het perspectief die ooit wás, en die overtuiging is in de loop der tijd veranderd en niet meer passend bij de overtuiging van de anderen van 'toen', dat dit als het ware de scheve schaats is. Want, wat is er met hem/haar gebeurd? Wat reageert zij/hij raar!' Vanuit welk perspectief precies?

Ik denk dat als de boel aan het escaleren is en men tot een punt van totale onbergip naar elkaar is gekomen, hier een goed en open en eerlijk gesprek over zou moeten komen. En met goed, open en eerlijk doel ik op respectvol naar álle partijen in dit gesprek. Geen frontjes vormen, iedereen zijn/haar zegje laten doen, open staan voor andere invalshoeken en niet alleen vasthouden aan die van jezelf. Hoe lastig ook, want het is tenslotte jouw overtuiging en waarheid, dus gevoelsmatig dé waarheid! Maar om dit te kunnen doen, is het wel 'noodzaak' dat iedereen geheel dicht bij zichzelf blijft, in ieder proces weer. Het is en blijft een lastig en gecompliceerd geheel!

Anouk van Duren, welzijnspraktijk Zutphen